Cannabis Genetica: Alles wat je moet weten over mannelijke planten

Cannapio zadenOns eigen merkBekijken ›Tip bij dit artikelAuto Banana OG Kush - autoflowering zaden 5 stuks Cannapio€ 18,80Bekijken ›Tip bij dit artikelAuto Pure Haze - 3 stuks Cannapio autoflowering zaden€ 9,00Bekijken ›

Iedereen die zich wat meer interesseert in cannabis en het kweken ervan, heeft vast wel eens gehoord dat mannelijke planten in feite nergens goed voor zijn.

In het volgende artikel kom je wat meer te weten over mannelijke planten en ontdek je ook dat het in sommige gevallen simpelweg niet zonder mannelijke planten kan.

Hoe herken je een mannelijke cannabisplant

Mannelijke cannabisplanten zijn, in tegenstelling tot vrouwelijke, veel kleiner en minder vertakt. Vrouwelijke planten kunnen gerust het dubbele wegen van mannelijke planten. Mannelijke planten hebben gele of groenachtige bloembladen en vijf meeldraden met helmdraden. Een mannelijke plant is relatief gemakkelijk te herkennen. Hun typische bloemen groeien namelijk in de vorm van kleine bolletjes aan pluimvormige trossen.

De bolletjes komen in groepen voor en hangen aan dunne draden aan de plant. In het begin zijn ze slechts enkele millimeters groot. Na een langere bloeiperiode barsten de bolletjes open en kun je er bijvoorbeeld met een loep kleine THC-kristallen op zien. Hoe meer de kristallen glinsteren, hoe waarschijnlijker het is dat ze van betere kwaliteit zijn.

In deze periode kun je ook kleine stuifmeelzakjes opmerken die qua vorm op een banaan lijken. Uit deze delen ontstaat stuifmeel. De helmknoppen van cannabis bevatten een grote hoeveelheid stuifmeel, waardoor de bevruchting van de planten niet afhankelijk is van insecten, maar volstaat gewone wind. Het is bewezen dat stuifmeel door de wind gemakkelijk tot wel tien kilometer ver wordt getransporteerd.

Een ander kenmerk waarmee beide geslachten te onderscheiden zijn, zijn de witte haartjes. Bij vrouwelijke planten groeien witte haartjes in de zogenaamde bladoksels van de plant (op de plek waar het blad aan de hoofdstengel van de cannabis groeit), altijd twee haartjes uit één bladsteel. Bij de mannelijke plant is het met de haartjes veel eenvoudiger. Die heeft er namelijk geen.

De geslachtskenmerken zijn al te herkennen in de periode van een maand tot anderhalve maand na het verplanten.

Grofweg geldt de regel dat mannelijke planten 4 tot 6 weken eerder rijpen dan vrouwelijke. De bloemen van mannelijke planten zijn ongeveer twee weken nadat je de eerste kleine kopjes kunt waarnemen rijp. Deze bloemen groeien niet allemaal tegelijk, ze ontstaan geleidelijk, gedurende een periode van enkele weken.

Cannabiskwekers hebben meestal niet zo'n voorkeur voor mannelijke planten. De potentie van mannelijke planten is niet zo hoog als die van vrouwelijke cannabis en is ook te onstabiel. Na het verschijnen van de eerste bloemen komen mannelijke planten meestal in de laatste fase van hun leven. Hoewel bij mannelijke planten die onder een dak of in een gematigd klimaat werden gekweekt, de bloeiwijze ook meerdere keren voorkwam.

De meeste kwekers, behalve wanneer ze nieuwe zaden willen verkrijgen, verwijderen mannelijke planten of oogsten ze voordat de bestuiving plaatsvindt. Zelfs een kleine mannelijke plant kan heel gemakkelijk een heel veld bestuiven. En als een mannelijke plant met zijn stuifmeel een vrouwelijke plant bestuift, verliest die alle hars waarvoor cannabis wordt gekweekt en wordt de oogst een grote hoeveelheid zaadjes.

Gebruik van mannelijke planten

Voor de vervaardiging van producten van cannabis kan het blad van zowel mannelijke als vrouwelijke planten worden gebruikt en de bloeiwijze alleen van vrouwelijke planten. Voor technische doeleinden kunnen ook beide geslachten worden gebruikt.

Zoals uit de bovenstaande regels al blijkt, is de mannelijke plant voor de teelt van cannabis voor bijvoorbeeld medicinale doeleinden bijna nergens goed voor. Het aandeel stoffen dat erin zit, is minimaal. Vrouwelijke planten bevatten niet alleen meer psychoactieve stoffen, ze vormen ook sterkere vezels en ook hun zaden zijn veel voedzamer. Ook marihuanarokers roken de mannelijke bloeiwijze niet vanwege de weinig aantrekkelijke smaak en geur.

Maar waarom de mannelijke cannabisplant belangrijk is, is zijn rol bij het kweken van cannabis voor zaadproductie. Zonder zowel vrouwelijke als mannelijke planten kan het simpelweg niet.

Het kweken van eigen zaden

Aan het begin van dit hoofdstuk is het goed om een paar basistermen samen te vatten. Zaden die je bijvoorbeeld in de winkel kunt kopen, kunnen zogenaamde regular (gewone zaden) of gefeminiseerde zaden zijn.

Regular zaden

Deze zaden zijn op geen enkele manier genetisch gemodificeerd en zijn ook goedkoper. Na het planten van de zaden verschijnen zowel vrouwelijke als mannelijke plantjes (gemiddeld ongeveer 50:50). Alle niet-gefeminiseerde zaden

Gefeminiseerde zaden

Deze zaden zijn genetisch zo aangepast dat als je tien zaden plant, er uit allemaal vrouwelijke plantjes zouden moeten ontstaan. Er kunnen echter gevallen voorkomen waarin ook mannelijke planten of hermafrodieten verschijnen (op één plant zit zowel mannelijke als vrouwelijke bloeiwijze). Dit wordt bij dit type zaad meestal veroorzaakt door een genetische afwijking. Alle gefeminiseerde zaadjes.

Het kweken van zaden

Om zaden te laten ontstaan, is het dus nodig dat het stuifmeel van een mannelijke cannabisplant de vrouwelijke plant bestuift. Het is belangrijk dat dit gebeurt in de beginfase van de bloei. Bij het buiten kweken van cannabis is er niets moeilijks aan de bestuiving. Het kan zelfs gebeuren dat, ook al zit er geen enkele mannelijke plant tussen de planten, de vrouwelijke cannabisplanten toch bestoven worden. Het is voldoende dat er ergens in de buurt, bijvoorbeeld in de tuin van de buren, een enkele mannelijke plant verschijnt.

Als cannabis indoor wordt gekweekt, is de beste periode voor vermeerdering tussen de tweede en vierde week van de bloei, afhankelijk van de soort. Het is echter niet nodig om een exacte termijn in de gaten te houden. Bestuiven is simpelweg mogelijk zodra de mannelijke plant stuifmeel begint te vormen. Mannelijke planten bloeien eerder dan vrouwelijke planten, zo heeft de natuur het geregeld dat het stuifmeel de vrouwelijke planten bereikt.

Waar cannabisplanten ook worden gekweekt, er kan een geval van hermafroditisme optreden. In sommige gevallen vormt zich op een vrouwelijke plant een aantal kleine mannelijke bloeiwijzen die heel moeilijk te zien zijn. De op deze manier ontstane zaden kunnen van goede kwaliteit zijn, maar zijn in veel gevallen niet echt waardevol en de kweker heeft ook geen zekerheid welke twee planten er precies gekruist zijn.

Zaadvermeerdering

Om kwaliteitszaden te verkrijgen is het noodzakelijk de beste planten te selecteren. De zaden van de planten mogen uiteraard niet gefeminiseerd zijn, uit deze zaden kan geen mannelijke plant worden verkregen. De zaden worden geplant en de ontwikkeling van elk plantje wordt gevolgd. Uit de opgegroeide planten worden alleen de sterkste en meest kwalitatieve geselecteerd. Omgekeerd is het noodzakelijk om in het begin direct de planten te verwijderen die gebreken vertonen en daardoor ongeschikt zijn voor de teelt. Hoe meer planten er worden geplant, hoe meer ruimte er is voor een grotere selectie. Als er bijvoorbeeld maar tien planten worden geplant, kan er uiteindelijk maar één mannelijke en één vrouwelijke overblijven. De selectie wordt ook uitgevoerd door alle zaadbanken, die echter over duizenden planten beschikken.

De selectie gaat echt door tot het moment dat de sterkste planten overblijven. Bij mannelijke planten volstaat het om aan het einde maar één beste plant te hebben. Het stuifmeel van deze mannelijke plant kan namelijk meerdere vrouwelijke planten bestuiven.

Een echt kwalitatieve mannelijke plant is gemakkelijk te herkennen aan de structuur van de plant, maar ook aan de geur van de hars die je kunt ruiken als je de stengel tussen je vingers wrijft. Als de mannelijke plant van zeer goede kwaliteit is, kun je zijn stuifmeel bewaren voor verdere vermeerdering.

Bij de vermeerdering is het ook erg belangrijk om de mannelijke en vrouwelijke planten van elkaar te scheiden, zodat een zwak individu niet alle vrouwelijke planten bestuift of zodat het stuifmeel van meerdere mannelijke planten niet door elkaar wordt gemengd.

Zodra er bij aanraking poeder van de mannelijke plant begint te vallen, is hij voldoende rijp. Dan kun je een klein penseel nemen, het in het stuifmeel van de mannelijke plant dopen en het vervolgens op de bloeiwijze van de vrouwelijke plant aanbrengen. Het is ook mogelijk om een deel van de mannelijke plant of zelfs de hele mannelijke plant af te snijden en deze boven de planten van het andere geslacht uit te schudden. Daarna zorg je voor de planten zodat ze rijpheid bereiken en geoogst kunnen worden. Aan het einde bereikt de kweker een aantal van tientallen tot honderden zaden. Een goed gerijpt zaad mag niet wit of groen zijn. Meestal schiet het vanzelf uit zijn omhulsel en is het bruin en gestreept.

Veredeling

Er is een verschil tussen veredeling en zaadvermeerdering. Terwijl bij zaadvermeerdering zaden van dezelfde soort worden gebruikt, worden bij veredeling twee verschillende soorten gekruist en ontstaat er zo een derde soort die idealiter de beste eigenschappen van de uitgangssoorten zou moeten hebben. Veredeling wordt ook uitgevoerd wanneer het noodzakelijk is een soort met bepaalde karakteristieke eigenschappen te verkrijgen (bijvoorbeeld een soort die tegen lagere temperaturen kan).

Het resultaat van veredeling is nooit van tevoren te voorspellen. Het veredelen van een nieuw ras is zeer tijdrovend en vergt veel geduld. Degenen die cannabis veredelen, hebben al enige praktische ervaring en ook theoretische kennis achter de rug.

Om een stabiele soort te bereiken, geldt nog een regel. Het is noodzakelijk om een terugkruising met de oorspronkelijke mannelijke lijn uit te voeren. Als er bijvoorbeeld een vrouwelijke plant van de soort White widow (WW) en een mannelijke plant Jack Herrero (JH) worden gekruist, is het ook in de volgende generaties noodzakelijk om de vrouwelijke plant van de resulterende soort met de mannelijke JH te kruisen.

Gefeminiseerde soorten kunnen ook worden veredeld. Door stuifmeel van een mannelijke plant op een gefeminiseerd plantje over te brengen, krijg je echter geen gefeminiseerde zaadjes. Uit dergelijke zaden komen zowel vrouwelijke als mannelijke planten voort. Gefeminiseerde zaadjes worden echter in principe niet gebruikt voor veredeling.

Klonen

Een andere methode van vermeerdering is het kweken uit zaailingen en klonen. In dit geval wordt er gekweekt met stekken van een grote moederplant. Kwekers die dit doen worden moederplantkwekers genoemd.

De kweker neemt stekken van de moederplant in de vegetatieve groei, nog voordat er bloei optreedt. Deze worden vervolgens als zelfstandige planten gekweekt. Deze nieuwe planten zullen gelijk zijn aan de oorspronkelijke plant. Zo blijven het karakter en de genetische eigenschappen van de eerste plant behouden. Een kloon kan minstens twintig keer worden gekloond, maar er zal waarschijnlijk niets aan de hand zijn als hij nog vaker wordt gekloond.

Klonen is zeker niet zo eenvoudig als het kweken van cannabis met zaden. Het is ook tijdrovender, zaden groeien namelijk twee keer zo snel.