Cannabis en Geestelijke Gezondheid: Oorzaak of Geneesmiddel?

Cannapio zadenOns eigen merkBekijken ›Tip bij dit artikelAuto Banana OG Kush - autoflowering zaden 5 stuks Cannapio€ 18,80Bekijken ›Tip bij dit artikelAuto Pure Haze - 3 stuks Cannapio autoflowering zaden€ 9,00Bekijken ›

• Zach Walsh besteedt veel tijd aan het onderzoeken van de verbanden tussen cannabisgebruik, geestelijke gezondheid en verslaving
• "Alle medicijnen hebben hun risico's en hun voordelen. Maar cannabis heeft nog steeds dat stigma." Zach Walsh

In Canada, waar cannabis langzaam maar zeker wordt gelegaliseerd, groeit de belangstelling voor het medicinale gebruik ervan, vooral op het gebied van geestelijke gezondheid. Mogelijk ook omdat dit een probleem is dat elke vijfde Canadees treft.

Gebruiken mensen met een psychische aandoening cannabis om verlichting te krijgen van hun symptomen, of gebruiken ze het juist omdat ze een psychische aandoening hebben?

De realiteit is dat cannabis, naast tabak en alcohol, de meest gebruikte psychoactieve stof is onder het grote publiek. Het is dan ook onvermijdelijk dat de overlap tussen cannabisgebruik en psychische aandoeningen leidt tot een toename van vragen aan artsen.

En toch delen veel patiënten een vergelijkbare ervaring: wanneer ze hun arts vragen of cannabis zou kunnen helpen bij hun psychische aandoening, wordt de vraag vaak snel van tafel geveegd. Cannabis draagt nog steeds het stigma van een illegale drug en het zal nog lang duren voordat het daarvan verlost is. Dus, wat komt er eigenlijk eerst: gebruiken mensen met een psychische aandoening cannabis om hun symptomen te verlichten, of gebruiken ze het omdat ze een psychische aandoening hebben?

Omdat het onderzoek op dit gebied minimaal is, is de informatie voornamelijk afkomstig van anekdotische getuigenissen van zieke mensen.

De Torontose fotograaf en activist Andy Lee gebruikt cannabis in combinatie met therapie voor de behandeling van depressie en angststoornissen. Hij kwam op deze combinatie nadat hij antidepressiva had geprobeerd en ontdekte dat die niet werkten.

Zijn arts was duidelijk tegen het gebruik van cannabis voor zijn geestelijke gezondheid. "Ik weet dat het een gevoelig onderwerp is, maar het heeft me geholpen", zegt hij.

Lee is nu actief in de belangenbehartiging voor cannabis en geestelijke gezondheid.

"Ik weet dat het een gevoelig onderwerp is, maar het heeft me geholpen." - Andy Lee over de behandeling van depressie met cannabis

Ondanks het feit dat hij ontdekte dat cannabis hem hielp, erkent hij dat er zeker risico's zijn aan het gebruik ervan. "Het is een geneeskrachtige plant, maar het mag niet worden misbruikt en als vanzelfsprekend worden beschouwd", zegt hij. "Het is net als met antibiotica: hoe meer het lichaam eraan went, hoe minder positief effect het heeft."

Claire Gabereau is het daarmee eens. De Canadese kostuumontwerpster rookte jarenlang cannabis. Toen bij haar een depressie en een borderline persoonlijkheidsstoornis werden vastgesteld, waarschuwde haar arts haar nadrukkelijk tegen het gebruik van cannabis. Haar psychiater was echter meer open en bekritiseerde haar nooit om haar gewoonten. Het probleem deed zich voor toen een verder onderzoek uitwees dat ze leed aan een stoornis in het gebruik van middelen. Ze besloot geen antidepressiva te gebruiken en nuchter te blijven.

"Ik vond het niet fijn dat mijn psychiater zoiets zei als: 'Nuchterheid is goed voor je, hier heb je een stapel pillen'", commentarieert Gabereau.

Het is drie maanden geleden dat Gabereau haar gewoonten veranderde en haar depressie en angst namen af. "Ik wil niet terug naar de situatie waarin ik zoveel rookte, omdat ik dan zeker paranoïde zou worden en last zou krijgen van angst", zegt ze. "Cannabis kan zeker worden gebruikt als middel en medicijn, maar omdat ik het te lang heb misbruikt, heeft het voor mij zijn waarde en betekenis verloren."

Onderzoek uit Israël van onschatbare waarde

De meeste wetenschappers zijn het erover eens dat de verbindingen in cannabis, bekend als cannabinoïden, een duidelijke invloed hebben op de menselijke biologie. Wat betreft het onderzoek naar de rol die cannabis kan spelen bij de behandeling van psychische aandoeningen, zijn er nog steeds veel hiaten. Dit geldt vooral in de Verenigde Staten, waar het onderzoek wordt belemmerd door de classificatie van cannabis als een drug van de eerste categorie.

Shaul Lev-Ran is een Israëlische psychiater die gespecialiseerd is in verslavingen. Hij richt zich op de psychiatrische aspecten van cannabisgebruik en op het verband tussen pijn, psychische stoornissen en het risico op verslaving.

Hij behandelt regelmatig patiënten met zowel psychische stoornissen als stoornissen in het cannabisgebruik. Toen in de Verenigde Staten en Canada de wetgeving en regelgeving rondom cannabis begon te veranderen, begon hij zich nog dieper te verdiepen in het verband tussen geestelijke gezondheid en cannabis.

Ondanks zijn expertise geeft Lev-Ran echter toe dat hij, wat betreft de kip-en-ei-theorie over wat er eerst was, de psychische aandoening of de cannabisverslaving, niet tot een eenduidige conclusie is gekomen. "Het is ingewikkeld, er zijn veel methodologische problemen die onze poging om zo redelijk mogelijke resultaten op onze vragen te krijgen, dwarsbomen", zegt hij.

In 2013 voerde Lev-Ran een onderzoek uit via het Centrum voor Verslaving en Geestelijke Gezondheid (CAMH) in Toronto. Deze studie gebruikte corpusgegevens die waren verzameld door het Nationale Instituut voor Alcoholmisbruik en Alcoholisme (NIAAA) en was een dwarsdoorsnedestudie bij meer dan 43.000 mensen, de grootste epidemiologische studie naar psychische stoornissen en middelengebruik. Lev-Ran ontdekte dat mensen met een psychische stoornis meer dan zeven keer zoveel kans hadden om wekelijks cannabis te gebruiken dan mensen zonder de aandoening.

Nog specifieker: de studie onderzocht de verschillen in gebruikswaarden van cannabis tussen mensen met psychische aandoeningen en degenen die niet ziek waren. Het onderzoek was gebaseerd op het aantal psychische aandoeningen en hun typen en de intensiteit van de cannabisconsumptie. En juist het kwantificeren van de geconsumeerde hoeveelheid vindt Lev-Ran moeilijk. In tegenstelling tot alcohol is de dosering van cannabis niet gestandaardiseerd.

"Lev-Ran ontdekte dat mensen met een psychische stoornis meer dan zeven keer zoveel kans hadden om wekelijks cannabis te gebruiken dan mensen zonder de aandoening."

"We kunnen praten over frequentie en we kunnen praten over dosering, maar geen van beide is gestandaardiseerd", legt hij uit. "Als ik twee joints per dag rook met een laag THC-gehalte, is dat één ding. Maar als ik skunk of een joint met een hoog THC-gehalte rook en een grote joint die niet met tabak is gemengd, lijkt dat misschien hetzelfde, maar dat is het niet, er is een groot verschil."

Daarna volgde de meta-analyse van Lev-Ran, die hij samenstelde uit duizenden reeds bestaande onderzoeken en waaruit hij ontdekte dat mensen die cannabis gebruiken vatbaarder zijn voor het ontwikkelen van een depressie. Tegelijkertijd ontdekte hij echter dat in veel onderzoeken waaruit de meta-analyse was samengesteld, geen rekening werd gehouden met bepaalde factoren, zoals opvoeding in de kindertijd en familiegeschiedenis van middelenmisbruik.

In 2016 voerde Lev-Ran een vervolgonderzoek uit, waarbij hij zich richtte op mensen die nooit aan een depressie hadden geleden, zowel cannabisgebruikers als niet-gebruikers. Uit het onderzoek bleek dat gebruikers die nooit aan een depressie hadden geleden een groter risico lopen om een psychische stoornis te ontwikkelen dan degenen die geen cannabis gebruikten. Het onderzoek analyseerde ook gegevens van het Nationale Instituut voor Alcoholmisbruik en Alcoholisme en deze keer werden 34.000 individuen gevolgd die al in 2013 hadden deelgenomen.

Lev-Ran ontdekte dat, ongeacht de regelmaat (of onregelmatigheid) van cannabisgebruik, er geen verschil was in de mate van depressie. Integendeel, personen die aan een depressie leden, waren vatbaarder om cannabis te gaan gebruiken, in tegenstelling tot degenen zonder depressie.

"We kunnen zeggen dat cannabis niet erg schadelijk is, maar tegelijkertijd ook niet veel helpt."- Shaul Lev-Ran

Vervolgens onderzocht Lev-Ran of cannabis mensen met een depressie helpt. Hij onderzocht mensen met een depressie, zowel cannabisgebruikers als niet-gebruikers, en ontdekte dat er slechts kleine verschillen waren tussen de twee groepen. Het is een conclusie die op twee manieren kan worden geïnterpreteerd.

"We kunnen zeggen dat cannabis niet erg schadelijk is, maar tegelijkertijd ook niet veel helpt", zegt hij, terwijl hij opmerkt dat deze conclusie slechts op één onderzoek is gebaseerd. "Maar het laat zien hoe we tegen het onderzoeken van deze vragen aankijken."

Het onderzoek naar cannabis en het effect ervan op psychische aandoeningen wordt gecompliceerd door het feit dat het niet slechts één algemene stof is. Er zijn duizenden soorten en elke plant bevat honderden chemische verbindingen, zoals carabinoïden en terpenen.

"Het is duidelijk dat we niet over één specifieke verbinding praten", zegt hij. "Dus om alle cannabisgebruikers op één hoop te gooien is ronduit belachelijk."

Het onderzoek naar psychische stoornissen zoals bipolaire stoornis of schizofrenie is duidelijker. Cannabis is een trigger voor deze ziekten en kan ook leiden tot de verergering ervan. Het risico voor elke ziekte of stoornis is echter een combinatie van aanleg en blootstelling aan risicofactoren. Mensen met een erfelijke aanleg voor schizofrenie die cannabis gebruiken, vooral tijdens de adolescentie, lopen een verhoogd risico op het ontwikkelen van een psychische aandoening.

PTSS baant de weg

Zach Walsh besteedt veel tijd aan het onderzoeken van de verbanden tussen cannabisgebruik, geestelijke gezondheid en verslaving. Als docent psychologie aan de Universiteit van Brits-Columbia houdt hij toezicht op een onderzoekslaboratorium waar cannabis voor medicinale en "recreatieve" doeleinden wordt onderzocht.

Walsh zegt dat de enige manier om echt te achterhalen of psychische aandoeningen worden veroorzaakt door cannabisgebruik, of dat het andersom werkt, is door mensen vanaf jonge leeftijd te volgen. Dat komt omdat de meeste mensen ongeveer in dezelfde periode cannabis gaan gebruiken als ze de eerste symptomen van psychische aandoeningen ervaren - in de midden tot late adolescentie.

Walsh zegt dat het grootste bewijs van zijn laboratorium dat de effectiviteit van cannabis bevestigt, te vinden is onder patiënten die lijden aan een posttraumatische stressstoornis.

"Stel dat je op je 14e begon met roken en op je 18e kreeg je de diagnose depressie. Het is moeilijk te zeggen of je je een beetje depressief voelde en probeerde dat te verdrijven door cannabis te roken", commentarieert hij.

Medische studies kunnen helpen onthullen of mensen met een psychische aandoening zich beter voelen wanneer ze cannabis gebruiken, of niet. Maar zelfs nu zijn onderzoekers nog ver verwijderd van het begrijpen van alle verbanden.

Walsh wijst op het stigma van cannabis, dat in de meeste landen nog steeds illegaal is, en op hoe dit stigma een potentiële kijk op cannabis als een echt medicijn vernietigt. Omdat cannabis als illegale stof is bestempeld, wordt het vaak geassocieerd met criminaliteit, niet met verlichting van ziekteverschijnselen. En het zal nog wel even duren voordat dat verandert.

"Ik denk dat cannabis van alle kanten bekeken zou moeten worden," zegt hij. "Alle medicijnen hebben hun risico's en hun voordelen. Maar cannabis heeft nog steeds dat stigma. We zijn veel minder kritisch over medicijnen die door de farmaceutische industrie worden gemaakt."

Walsh zegt dat het grootste bewijs van zijn laboratorium dat de effectiviteit van cannabis bevestigt, te vinden is onder patiënten die lijden aan een posttraumatische stressstoornis. Het gaat specifiek om de vermindering van nachtmerries. Dit geldt vooral voor het Canadese Ministerie van VeteranenZaken (VAC) en het Ministerie van Nationale Defensie (DND), die ook bestaand onderzoek naar medicinaal cannabisgebruik herevalueren. VAC vergoedt sommige veteranen met PTSS de kosten voor medicinale cannabis (maximaal 3 gram per dag).

In een verklaring aan Leafly beschreef VAC: "Omdat we weten dat dit nog steeds een opkomende praktijk en onderzoeksgebied is, willen we u verzekeren dat de specifieke richting van ons onderzoek, dat we samen met DND uitvoeren, alleen maar de beste invloed zal hebben op het versterken van het bewijs over de positieve effecten van cannabis op de gezondheid van veteranen."

"Alle medicijnen hebben hun risico's en hun voordelen. Maar cannabis heeft nog steeds dat stigma. We zijn veel minder kritisch over medicijnen die door de farmaceutische industrie worden gemaakt."- onderzoeker Zach Walsh

Walsh denkt dat toekomstige studies zich meer zullen richten op angststoornissen, die momenteel vaak worden behandeld met farmaceutische preparaten zoals Valium of Ativan.

"Het is belangrijk dat we ook naar deze medicijnen kijken, ze hebben ook bijwerkingen", zegt hij. "Ze kunnen leiden tot het ontstaan van tolerantie en ontwenningsverschijnselen."

Als een patiënt met een psychische aandoening of angststoornis besluit om met cannabis behandeld te worden, benadrukt Walsh het belang van zelfobservatie. Het is vergelijkbaar met antidepressiva; je moet de juiste soort en hoeveelheid vinden. Met vallen en opstaan kan dit proces enkele maanden duren, maar door te observeren hoe de verschillende soorten en doses op een persoon werken, kunnen de beste resultaten worden bereikt. De patiënt ontdekt zo beter wat voor hem of haar effectief is en wat niet.

"Volwassenen zouden de keuze moeten hebben", vervolgt hij. "Ook al zijn de schadelijke effecten van cannabis talloze keren getest, de voordelen niet. Ik denk dat een volwassene zelf moet kunnen kiezen of hij of zij met cannabis behandeld wil worden of niet.

De resultaten spreken voor zich

Alexandra Charendoff, inwoner van Toronto, is het er volledig mee eens, ook al raden artsen haar regelmatig af om cannabis te gebruiken. Nadat bij Charendoff de diagnose borderline persoonlijkheidsstoornis, angststoornis en agorafobie was gesteld, ontdekte ze dat cannabis de meest effectieve manier was om de angst te verlichten die haar verlamde wanneer ze besloot naar buiten te gaan.

"Het was bijna onmiddellijk", zegt ze. "Als ik cannabis rook, kan ik eindelijk functioneren. Het is het enige dat me heeft geholpen. Als ik Ativan neem, wil ik gewoon gaan liggen en slapen."

Toen ze deze optie aan haar arts voorstelde, "was het duidelijk dat hij dit gesprek al vaak had gevoerd", maar hij was niet bereid om de weg van cannabis in te slaan. Dat verbaasde haar niet echt. Elke keer dat ze een episode had en naar de eerste hulp ging, raadden artsen haar sterk af om cannabis te gebruiken, maar ze hadden nooit gegevens om hun bewering te ondersteunen. Charendoff vond hun benadering te eenzijdig.

"Ze zeggen dat het geen goed idee is, maar ze geven je geen ruimte voor discussie", zegt Charendoff.

Het is waarschijnlijk dat zodra cannabis in Canada gelegaliseerd is, er meer onderzoek zal komen en er veel meer bewijs zal zijn voor de effectiviteit ervan bij de behandeling van psychische aandoeningen. Tot die tijd kunnen artsen de kwestie van de effectiviteit van cannabis nog steeds naar de achtergrond schuiven. Maar zolang ze geen antwoorden hebben, is het zeer waarschijnlijk dat patiënten zoals Lee en Charendoff zelf hun mogelijkheden gaan onderzoeken.

"Ik denk niet dat cannabis mijn psychische aandoening kan genezen," zegt Charendoff. "Maar het helpt me."

Bron: Leafly.com