7 min leestijd

Darmen, microbioom en endocannabinoïdesysteem: verborgen samenhang

Baanbrekend onderzoek onthult de complexe wisselwerking tussen darmbacteriën en ons endocannabinoïdesysteem, met verrassende gevolgen voor gezondheid en welzijn.
  • Nieuw onderzoek dat de afgelopen vijf jaar is gepubliceerd, onthult belangrijke feiten over de biljoenen bacteriële "metgezellen" die in onze darmen leven
  • Als gastheren van deze microben delen we met hen een unieke symbiotische relatie

De zogeheten darmflora van ieder van ons bestaat uit ongeveer 100 biljoen cellen (dat is 10x meer cellen dan in de rest van het hele menselijk lichaam). Verder leven in ieder van ons ongeveer 160 verschillende soorten microben, terwijl het totale aantal tot nu toe ontdekte typen rond de 1500 ligt. Sommige soorten komen bij de meeste mensen voor in de basis van de darmflora, andere zijn behoorlijk uniek.

De totale samenstelling van de menselijke darmflora is zeer relatief – in de uiteindelijke samenstelling weerspiegelen zich factoren zoals de geografische locatie van een persoon, eetgewoonten en niet in de laatste plaats ook lichamelijke activiteit en de algehele levensstijl.

Als de darmflora van een persoon moet worden bijgestuurd, worden vaak prebiotica aanbevolen (die voorkomen in onverteerbare delen van de voeding, zoals vezels) in combinatie met probiotica (levende micro-organismen die de darmflora positief kunnen verrijken).

Studies tot nu toe tonen aan dat de darmflora een hele reeks lichamelijke en psychische functies van het menselijk lichaam beïnvloedt, die veel verder reiken dan alleen de spijsvertering.

De toestand van deze micro-organismen hangt nauw samen met andere functies van het menselijk lichaam, zoals:

  • Het immuunsysteem
  • De beheersing van ontstekingen
  • De afweer tegen ongewenste ziekteverwekkers
  • Het metabolisme van vetten, eiwitten en koolhydraten
  • Mentale prestaties (een ongezond bioom kan leiden tot depressie en angst)

"Ongewenste schommelingen in de opbouw van de darmflora zijn de meest voorkomende oorzaak van het ontstaan van ziekten en gezondheidsstoornissen."

darmflora en cannabis

Communicatie tussen het endocannabinoïdesysteem en de darmflora

Er komen momenteel steeds meer gegevens naar boven die de verbondenheid van de darmflora en het endocannabinoïdesysteem bevestigen. (Meer hierover in het artikel "Inleiding tot het endocannabinoïdesysteem")

Uit eerder onderzoek weten we al dat menselijke endocannabinoïden het vaakst worden aangemaakt in de organen die verantwoordelijk zijn voor een goede werking van het metabolisme, de energiebalans en het lichaamsgewicht (bijvoorbeeld de hersenen, de alvleesklier, het vetweefsel en de spieren).

Verder hebben we geleerd dat endocannabinoïden verantwoordelijk zijn voor de regulering van:

  • De maaglediging
  • De gastro-intestinale motiliteit (beweeglijkheid van de darmen)
  • Het verzadigingsgevoel
  • De eetlust
  • De vetopslag
  • De reactie van de bloedsuikerspiegel na het eten

De darmflora is onder meer verantwoordelijk voor:

  • De controle over het energieverbruik door regulering van de vetopslag in het vetweefsel
  • De regulering van de insulinegevoeligheid

Zoals u ziet, zijn de functies van de darmflora en het endocannabinoïdesysteem nauw met elkaar verbonden.

Het verband tussen deze twee systemen werd voor het eerst genoemd in een studie uit 2007, waarin bij proeven met muizen een afname van buikpijn werd waargenomen na toediening van het probioticum Lactobacillus, wat leidde tot een verhoogde aanmaak van endocannabinoïden in de darmen.

Obesitas als zodanig wordt vaak in verband gebracht met een "lekkende maag", waarbij de doorlaatbaarheid van de maagwand toeneemt en vervolgens ongewenste bacteriële componenten worden opgenomen die de ontsteking van het hele spijsverteringsstelsel versterken. Een verhoogde doorlaatbaarheid van de maagwand leidt verder tot een verhoogde aanmaak van endocannabinoïden door het immuunsysteem en het vetweefsel, wat uiteindelijk de deling en groei van vetcellen versnelt (adipogenese.)

De functie van de maagwand en de darmdoorlaatbaarheid werden ook onder de loep genomen in een andere studie, die een positief effect aantoonde van de toediening van probiotische bacteriën: de aanmaak van bepaalde typen cannabinoïden nam toe en die van andere tegelijk af. Volgens de wetenschappers zijn deze bevindingen een duidelijke aanwijzing dat de werking van de darmflora nauw verbonden is met het endocannabinoïdesysteem, waarbij de endocannabinoïden de doorlaatbaarheid van de maagwand ofwel verhogen ofwel juist verlagen.

Al deze feiten en bevindingen laten verder duidelijk zien dat er tussen maag, darmen en het endocannabinoïdesysteem een zekere verbindende as of een mechanisme bestaat, vergelijkbaar met bijvoorbeeld de as tussen darmen en hersenen (bijv. de aanmaak van serotonine – een hormoon dat onder meer een goed humeur en een fris gevoel reguleert) .

Daarmee wordt ook de positieve invloed verklaard van exogene cannabinoïden (bijvoorbeeld door toediening van medicinale cannabis) op ontstekingsziekten van de darmen of op het verkleinen van de kans op het ontstaan van diabetes.

Bron: leafly.com

Vertaling: Filip Maral

Afbeeldingen: honeycolony technologynetworks

Referenties: 

Cani PD, Plovier H, Van Hul M, Geurts L, Delzenne NM, Druart C, Everard A. Endocannabinoids – at the crossroads between the gut microbiota and host metabolism. Nat Rev Endocrinol. 2015 Dec 18.

Geurts L, Everard A, Van Hul M, et al. Adipose tissue NAPE-PLD controls fat mass development by altering the browning process and gut microbiota. Nat Commun. 2015 Mar 11;6:6495.

Bajzer M, Olivieri M, Haas MK, Pfluger PT, et al. Cannabinoid receptor 1 (CB1)antagonism enhances glucose utilisation and activates brown adipose tissue in diet-induced obese mice. Diabetologia. 2011 Dec;54(12):3121-31.

Rousseaux C, Thuru X, Gelot A, et al. Lactobacillus acidophilus modulates intestinal pain and induces opioid and cannabinoid receptors. Nat Med. 2007 Jan;13(1):35-7.

Muccioli GG, Naslain D, Bäckhed F, et al. The endocannabinoid system links gut microbiota to adipogenesis. Mol Syst Biol. 2010 Jul;6:392.