Flavonoïden

09-03-2021 8 min leestijd

Flavonoïden – het kleurrijke helende spectrum van cannabis

Flavonoïden zijn, net als cannabinoïden en terpenen, een belangrijk onderdeel van de werkzame stoffen van cannabis

Chemische analyses en vingerafdrukken van cannabisvariëteiten zouden in de toekomst de huidige grove indeling op basis van namen als "OG Kush" of "Colorado Cookies" kunnen vervangen

De moderne hennepmarkt van vandaag wordt letterlijk overspoeld door allerlei variëteiten en genetische hybriden. Vooral minder ervaren gebruikers hebben vaak moeite om de juiste optie voor hun wensen te kiezen. Gelukkig ontwikkelt de technologie van testmethoden en van het bepalen van de chemische samenstelling van onze favoriete plant zich even snel als de ontwikkeling van nieuwe variëteiten. Zo krijgen cannabisgebruikers steeds meer keuzemogelijkheden.

Cannabinoïden, terpenen en flavonoïden

De actieve cannabismoleculen werken in het menselijk lichaam via het zogenoemde "entourage-effect". De actieve moleculen zijn dan niet alleen cannabinoïden zoals THC of CBD, maar ook terpenen (meer in het artikel "Terpenen – wat zit er achter de geur van cannabis?") en flavonoïden. Door de combinatie van al deze kleine, werkzame cannabismoleculen ontstaat in het lichaam een therapeutisch totaaleffect, waarin elke molecule een rol speelt.

Het verschillende gehalte aan deze moleculen in uiteenlopende variëteiten leidt vaak tot zeer verschillende eindeffecten, zowel op de psyche als op het lichaam.

In de hedendaagse cannabiswetenschap staan de flavonoïden centraal in de belangstelling – moleculen dankzij welke medicinale cannabis zo'n breed spectrum aan kleuren en aroma's heeft.

Het onderzoek naar deze zeer interessante plantendeeltjes staat nog in de kinderschoenen. Toch worden deze stoffen nu al omschreven als een schat die erop wacht om geopend te worden. Voorlopige resultaten van onderzoekers wijzen op hun aanzienlijke potentieel op het gebied van kankergeneesmiddelen en als antioxidanten en antimicrobiële middelen. Misschien beleven we ooit de dag dat de arts ons medicinale cannabis voorschrijft ter preventie – bijvoorbeeld tegen griep.

Raphael Mechoulam, een biochemicus uit Israël die de structuur van CBD vaststelde en een jaar later als eerste de THC-molecule isoleerde, ziet een veelbelovende toekomst in het begrijpen van de wisselwerking tussen cannabinoïden en terpenen (moleculen die cannabisvariëteiten een bepaalde smaak geven). Hij wijst er echter ook op dat er momenteel niet intensief genoeg onderzoek wordt gedaan naar flavonoïden en hun wisselwerking met cannabinoïden.

"Op het gebied van flavonoïden en hun wisselwerking met cannabinoïden is nog niet voldoende onderzoek gedaan. Wij lijken zelfs het eerste laboratorium ter wereld te zijn dat flavonoïden in cannabis grondig test," zegt Reggie Gaudino, vicepresident wetenschappelijke operaties en hoofd intellectueel eigendom en genetische analyse bij Steep Hill Labs.

Gaudino legt verder uit dat flavonoïden zeer vergelijkbare eigenschappen hebben als terpenen – ze behoren tot dezelfde "familie" van plantendeeltjes, die in de wetenschappelijke literatuur als terpenoïden wordt ingedeeld. Flavonoïden zijn volgens Gaudino in wezen een groep terpenen en spelen daarom een belangrijke rol in de uiteindelijke smaak, het aroma en vooral de helende eigenschappen van de variëteit. Daarnaast beïnvloeden bepaalde flavonoïden ook de uiteindelijke pigmentatie van de plant.

"Er is een soort flavonoïde die volwassen planten doorgaans een paarse kleur geeft. De belangrijkste functie van deze groepen stoffen is echter niet de kleuring, maar de al genoemde smaak van het eindproduct."

"De flavonoïden die verantwoordelijk zijn voor de uiteindelijke kleur van planten, zijn specifiek anthoxanthinen en anthocyanen. Deze flavonoïden hebben bepaalde specifieke eigenschappen en beïnvloeden het uiteindelijke effect van de variëteit, maar onthoud dat de kleur op zich niets betekent. U moet zich op iets anders richten," zegt Gaudino.

Gaudino wijst er ook op dat deze stoffen nog andere eigenschappen hebben – ze kunnen zich niet alleen in paarse planten ontwikkelen, maar bieden ook extra bescherming tegen uv-straling.

Unieke flavonoïden van medicinale cannabis

Hoewel flavonoïden als zodanig in veel verschillende planten voorkomen, hebben de flavonoïden in cannabis (cannaflavine A, B en C) uitzonderlijke therapeutische eigenschappen.

Een studie van Dr. Marilyn Barrett uit 1980 toonde bijvoorbeeld niet alleen aan dat cannaflavine werkt als middel tegen ontstekingen, maar zelfs 30 keer beter werkt dan aspirine.

"Veel flavonoïden hebben bepaalde therapeutische of beschermende eigenschappen," legt Gaudino uit. "Veel ervan staan bekend om hun antibacteriële en schimmelwerende werking. Die functie vervullen ze als onderdeel van levende cannabisplanten, en we kunnen ze gebruiken als natuurlijk antibioticum of antischimmelmiddel."

Sativa of indica? Niet zo snel ...

Met de voortdurende ontwikkeling van testmethoden voor cannabis groeit ook de complexiteit van de indeling van variëteiten, waarin geleidelijk ook de verspreiding van flavonoïden wordt meegenomen. Terwijl hennep tot nu toe werd en wordt ingedeeld als Indica of Sativa, neigt de wetenschappelijke gemeenschap nu eerder naar een gedetailleerdere oplossing.

"Goed, Indica heeft brede bladeren en Sativa smalle," beschrijft Gaudino. "Maar geleidelijk wordt ons steeds duidelijker dat een eenvoudige indeling op basis van morfologie niet volstaat. Tussen de vele variëteiten met smalle en brede bladeren bestaan nog veel andere genetische variëteiten die zich voortdurend verder ontwikkelen. Een van de belangrijkste variabelen is naast de genetica de manier waarop de planten worden geteeld."

Al met al lijkt het hele onderwerp echter op een zeer goede weg te zijn. Samen met de voortdurende, volhardende inspanningen van alle avontuurlijke cannabisveredelaars groeit het vermogen van wetenschappers zoals Gaudino om deze nieuwe genetica te testen en hun wisselend therapeutisch spectrum in kaart te brengen.

Ik hoop dus dat de veredelings- en testmethoden voor cannabisprofielen ooit een zodanig niveau bereiken dat het mogelijk wordt om voor de behandeling van bepaalde ziekten, aandoeningen of neurologische stoornissen nauwkeurig de juiste variëteiten voor te schrijven.

"Ik denk dat we cannabis misschien moeten indelen op basis van precieze chemische profielen in plaats van genetische morfologie."

Gaudino vervolgt: "We kunnen het ons voorstellen als een beeld. Op dit moment hebben we een beeld met een vrij lage resolutie, maar naarmate de technologie en ons begrip van de chemische stoffen in cannabis vorderen, stellen we het beeld steeds scherper en kunnen we cannabisvariëteiten doeltreffend als echt medicijn selecteren."

De belangrijkste flavonoïden

Dankzij flavonoïden is bijvoorbeeld de smaak van wijn, thee of chocolade zo onweerstaanbaar. Voorlopige onderzoeksresultaten wijzen op 21 flavonoïden die een belangrijke rol zouden kunnen spelen bij de ontwikkeling van geneesmiddelen tegen kanker, ontstekingen, diabetes, virusziekten en meer. Er wordt ook gespeculeerd over hun gebruik als "nootropica" – dus verhoogde corticale activiteit, betere doorbloeding van de hersenen en daarmee een gezonde verbetering van de mentale prestaties.

Ter illustratie beschrijven we hier de meest veelbelovende flavonoïden:

Apigenine – zeer sterke antioxidant. Het komt bijvoorbeeld ook voor in kamille en werkt ook goed tegen ontstekingen.

Silymarine – remt de vermenigvuldiging van hepatitis C, antioxidant

Luteoline – een mogelijk middel ter preventie van kanker en ter ondersteuning van therapie

Quercetine – verstoort de vermenigvuldiging van kankercellen, werkt tegen virussen en tegen ontstekingen

Kaempferol – antioxidant, behandeling van diabetes, behandeling van hartaandoeningen, antibacteriële werking

Oriëntine – antioxidant, ontstekingsremmend, antibioticum

Vitexine – werkt tegen kanker, potentieel voor de behandeling van jicht

En u, onze lezers? Wat zijn uw ervaringen met flavonoïden en hoe beoordeelt u de chemische profilering van cannabisvariëteiten? Deel uw mening met ons in de reacties!